Logo the PeopleSkillz company
Nieuw boek! Ontdek hoe je bouwen aan skills echt praktisch maakt Bekijk het boek

Waarom ontwikkelgesprekken* vaak niet landen

En: hoe laat je ontwikkelgesprekken beter landen?

*Of: een FIT, voortgangs-, functionerings- of jaargesprek.

Of je het nou een ontwikkelgesprek noemt, een FIT-gesprek, voortgangsgesprek of jaargesprek: veel medewerkers kijken er niet bepaald naar uit. Slechts 15% ziet de toegevoegde waarde van dit soort gesprekken. De rest? Die ziet vooral een jaarlijks ritueel waar uiteindelijk weinig mee gebeurt.

En dat is zonde. Want een goed ontwikkelgesprek kan juist veel opleveren: meer eigenaarschap, meer werkplezier en betere resultaten. Daarom beantwoorden in dit artikel de vraag: hoe laat je ontwikkelgesprekken beter landen?

Waarom ontwikkelgesprekken vaak niet landen

Veel gesprekken voelen als een verplicht nummer. Je vult iets in, praat een uurtje en daarna gaat iedereen weer door met de waan van de dag. Dat zie je ook terug in de cijfers:

  • 85% van de gesprekken start zonder duidelijke ontwikkelvraag
  • 80% eindigt zonder concrete ontwikkelafspraak
  • En bij minimaal 80% komt er daarna geen opvolging

Geen wonder dat medewerkers afhaken. Als er tóch niets mee gebeurt, waarom zou je je dan nog voorbereiden? Zo ontstaat een vicieuze cirkel: weinig verwachting, weinig diepgang, geen opvolging en uiteindelijk nóg minder vertrouwen in het gesprek.

Vertrouwen in het ontwikkelgesprek

Geen wonder dat er weinig vertrouwen is in het ontwikkelgesprek. Te vaak hebben medewerkers meegemaakt dat het gesprek gevoerd is, en… vervolgens niets. De leidinggevende komt er niet meer op terug. En ja, zij zelf ook niet. Er is geen vervolg. Hoogstens een jaar later, als het formulier weer even afgestoft wordt.

Hoe laat je het ontwikkelgesprek wél landen?

Er is geen trucje of gouden ei die alles 180 graden omdraait. Maar er zijn wel een paar dingen die het verschil maken:

1.

Verbreed het doel van het ontwikkelgesprek

Veel ontwikkelgesprekken gaan ongemerkt maar over twee dingen:

  • Een training volgen of een nieuwe functie
  • En als je die wens niet hebt: werken aan een verbeterpunt

Leestip: de misvattingen over een onwikkelgesprek

Daardoor voelt het gesprek al snel als: “Wat moet ik nog fixen?”. Met de bijbehorende vraag: zeg het maar beste leidinggevende. Terwijl de echte vraag veel interessanter is:

Hoe kan ik m’n werk goed en met plezier blijven doen?

En dan blijkt ontwikkeling plots te zitten in veel meer dan het volgen van een training of werken aan je verbeterpunt. Volgens onderzoek hebben de volgende factoren een substantiële invloed op je resultaten en je werkplezier:

 

Ontwikkeling zit dus niet alleen in ‘leren’. Maar ook in investeren in de onderlinge relatie, de professionaliteit in het team vergroten en het geven en ontvangen van feedback.

Dus alle negen onderwerpen maar even doorlopen met elkaar? Nee. Maar daarover gaat tip 2.

2.

Focus op wat voor deze medewerker relevant is

Een gesprek dat voor 80% gaat over onderwerpen die iemand niet raken, landt niet. Maar als je het hebt over die ene of twee dingen waar iemand wel raakvlak voelt? Dan verandert de energie van het gesprek meteen.

Laat daarom eerst de medewerker kiezen wat belangrijk is. Zelfs iemand die z’n werk een dikke 8 geeft, ziet meestal nog ruimte voor groei. Van een 8 kun je tenslotte ook een 9 maken. Natuurlijk mag je als leidinggevende zelf ook onderwerpen inbrengen. En daarin mag het ook gaan over werkresultaten

Maar de toon maakt het verschil.

“Dit is je verbeterpunt” voelt anders dan: “Ik zie potentie”. Niet als trucje, maar als oprechte investering in je medewerker.

Leestip: feedforward als groei-insrument

De juiste gespreksvaardigheden

Een mooi formulier een goed beleidsdocument: het helpt allemaal om de randvoorwaarden voor een goed gesprek te creëren. Maar uiteindelijk komt het neer op de medewerker en de leidinggevende. Daarin spelen hun eigen people skills een belangrijke rol:

  • Het nemen van eigenaarschap
  • Het voeren van goede gesprekken
  • Het geven van feedback en het reflecteren op jezelf

Misschien kun je dit niet met een formulier oplossen, maar het valt zeker wel te leren. Kijk eens bij een van onze volgende trainingen.

3.

Maak ontwikkelwensen concreet

“Beter communiceren.”
“Werken aan m’n zichtbaarheid.”
“Meer zelfvertrouwen hebben.”

Klinkt bekend? Veel ontwikkelwensen blijven vaag. En een vaag voornemen leidt zelden tot ander gedrag. Of zoals wij in vakjargon zeggen: een inzicht zonder handeling, brengt geen verandering. Nu hoef je niet meteen iedere ontwikkelwens plat te slaan met een SMART doelstelling, maar iets meer richting is wel fijn.

Een simpele vraag die goed werkt:

Wat is op dit gebied je ideale situatie?

Vraag vervolgens door:

  • Wat doe je concreet?
  • Wanneer gebeurt dat?
  • Met wie?
  • Hoe vaak?
  • In welke situaties?

Dan verandert:

Ik wil beter samenwerken

Langzaam in:

Ik wil in overleggen met assertieve collega’s vaker op de pauzeknop drukken, zodat ik mezelf ook uitspreek.

Op welke van de twee zet jij je geld in?

4.

Eindig altijd met een duidelijke afspraak

Geen concrete afspraak = grote kans dat er niets gebeurt. Die eerste stap hoeft niet ingewikkeld te zijn. Juist niet. Bijvoorbeeld:

  • twee weken lang situaties bijhouden waarin de werkdruk oploopt
  • observeren wanneer nee zeggen lastig is
  • een vervolggesprek plannen
  • één experiment uitproberen in de praktijk

Het belangrijkste? Dat iemand in beweging komt. En misschien nog wel belangrijker: dat de leidinggevende erop terugkomt. Niet omdat het ‘in het systeem staat’. Maar uit oprechte nieuwsgierigheid.

“Hoe gaat het ermee?”
“Is het gelukt wat je wilde proberen?”
“Wat merk je tot nu toe?”

Daar ontstaat verbinding. Daar gaat een gesprek pas echt landen. En precies daar draait een goed ontwikkelgesprek uiteindelijk om: niet het formulier, maar de aandacht die daarna blijft bestaan.

Methodiek

Methodiek ontwikkelgesprekken

Zit jouw organisatie nog in de fase dat jullie een gesprekscyclus en/of ontwikkelgesprek aan het opzetten zijn? Kijk dan eens naar onze methodiek ontwikkelgesprek. Deze wordt inmiddels in talloze organisaties succesvol toegepast.